Na podstawie art. 24 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym zwracam się z interpelacją dotyczącą stanu Parku nad Krępicą na osiedlu Korczak, sposobu wykonywania przez Miasto Kalisz ustawowych obowiązków w zakresie utrzymywania terenów zieleni oraz skuteczności nadzoru nad podmiotem, któremu powierzono bieżące utrzymanie tego terenu.
Bezpośrednią przyczyną wystąpienia z interpelacją jest publikacja portalu „Fakty Kaliskie” z dnia 26 sierpnia 2026 r. pt. „Ten park przypomina DŻUNGLĘ. Czytelnicy pytają, Miasto odpowiada”, a przede wszystkim niezwykle krytyczne i — w świetle przedstawionej dokumentacji fotograficznej — w znacznej części uzasadnione głosy mieszkańców.
Trudno przejść obojętnie wobec sytuacji, w której jeden z ważniejszych terenów rekreacyjnych zachodniej części Kalisza jest przez mieszkańców określany jako „dżungla”, „tragedia”, „wstyd” czy teren pozostawiony sam sobie. Zwracają oni uwagę nie tylko na nieskoszoną roślinność, ale również na leżące gałęzie i konary, zanieczyszczone schody, stan alejek i małej architektury oraz ogólne wrażenie postępującego zaniedbania przestrzeni.
Nie jest to przy tym problem czysto estetyczny. Park miejski jest elementem infrastruktury społecznej miasta, przestrzenią rekreacji, wypoczynku, komunikacji pieszej i kontaktu z przyrodą. Jego właściwe utrzymanie dotyczy jednocześnie bezpieczeństwa użytkowników, ochrony majątku komunalnego, ładu przestrzennego, dostępności przestrzeni publicznej oraz jakości życia mieszkańców.
Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 12 ustawy o samorządzie gminnym sprawy zieleni gminnej i zadrzewień należą do zadań własnych gminy. Z kolei art. 78 ustawy o ochronie przyrody nakłada na radę gminy obowiązek zakładania i utrzymywania w należytym stanie terenów zieleni i zadrzewień. Nie chodzi zatem o fakultatywną działalność estetyzującą, którą można podejmować w miarę możliwości organizacyjnych, lecz o wykonywanie ustawowo określonych zadań publicznych.
Za szczególnie niezrozumiałe uważam przedstawione mediom wyjaśnienie Urzędu Miasta Kalisza, zgodnie z którym koszenie Parku nad Krępicą nie jest prowadzone dlatego, że teren jest podmokły i grząski, a wjazd ciężkiego sprzętu może skutkować jego zakopaniem lub uszkodzeniem nawierzchni. Takie uzasadnienie wymaga poważnej weryfikacji zarówno z punktu widzenia historii tego miejsca, jak i elementarnych zasad utrzymania terenów zieleni.
Park nad Krępicą nie został bowiem przypadkowo zlokalizowany na okresowo wilgotnym terenie. Powstał w 2000 roku właśnie poprzez zagospodarowanie dawnego, zaniedbanego polderu zalewowego w dolinie Krępicy. Warunki wodno-gruntowe tego obszaru były zatem znane zarówno projektantom, władzom miasta, jak i służbom odpowiedzialnym za jego utrzymanie od samego początku istnienia parku.
Powstanie parku było efektem wieloletniej aktywności społecznej i determinacji ówczesnej radnej Iwonki (imię właściwe, nie zdrobnienie) Urbanowskiej. W październiku 2000 r. uroczyście rozpoczęto tworzenie założenia parkowego, a pierwszej posadzonej lipie nadano imię „Iwona”. Z czasem powstała przestrzeń o powierzchni około 2,5 ha, mająca służyć dzieciom, młodzieży, seniorom i wszystkim mieszkańcom zachodniej części Kalisza.
Już przy okazji dziesięciolecia Parku nad Krępicą przypominano, że powstał on z nieuporządkowanego polderu zalewowego. Nie przeszkadzało to jednak w organizacji imprez rodzinnych ani w normalnym funkcjonowaniu tego terenu jako parku miejskiego.
Tym bardziej trudno zaakceptować sytuację, w której po ponad ćwierćwieczu istnienia parku jego naturalna cecha hydrologiczna zaczyna być przedstawiana jako usprawiedliwienie dla niewykonywania podstawowych zabiegów utrzymaniowych.
Podmokłość terenu może determinować technologię i harmonogram prac. Może wymagać używania lekkich kosiarek, kosiarek bijakowych o odpowiednim nacisku jednostkowym, kos spalinowych, urządzeń ręcznych albo prowadzenia koszenia etapowego w odpowiednich oknach pogodowych. Może przemawiać za wyznaczeniem fragmentów roślinności ekstensywnej lub wilgotnych łąk. Nie może natomiast stanowić uniwersalnego usprawiedliwienia dla nieutrzymywania parku.
Co więcej, argument dotyczący niemożności wjazdu ciężkiego sprzętu nie wyjaśnia w żaden sposób, dlaczego miałyby pozostawać niesprzątnięte schody, alejki czy elementy małej architektury, dlaczego nie można usuwać leżących gałęzi i konarów ani prowadzić prac przy użyciu sprzętu ręcznego i lekkiego.
Park to nie przypadkowy teren ruderalny. Z punktu widzenia architektury krajobrazu konieczne jest również wyraźne rozróżnienie dwóch całkowicie odmiennych zjawisk. Jednym jest świadomie prowadzona, ekstensywna gospodarka zielenią, polegająca na pozostawianiu określonych powierzchni w formie łąkowej lub półnaturalnej, ograniczaniu częstotliwości koszenia w celu wspierania bioróżnorodności, retencji i ochrony owadów.
Czym innym jest natomiast brak pielęgnacji. Ekstensyfikacja utrzymania nie oznacza porzucenia terenu. W prawidłowo zarządzanym parku strefy koszone intensywnie i ekstensywnie są świadomie wyznaczane, utrzymywane są czytelne obrzeża alejek i ciągów komunikacyjnych, zapewniana jest widoczność, kontroluje się roślinność przy urządzeniach i małej architekturze, usuwa odpady i posusz, monitoruje stan drzew, a przestrzeń zachowuje cechy świadomie zaprojektowanego krajobrazu.
W przeciwnym razie nie mamy do czynienia z „naturalizacją”, lecz ze zwykłym zaniedbaniem. Jest to szczególnie istotne w Parku nad Krępicą, którego wielką wartością jest właśnie dolina cieku wodnego i możliwość połączenia funkcji ekologicznej z funkcją rekreacyjną. Współczesna architektura krajobrazu nie wymaga przecież osuszania tego miejsca ani zamiany go w krótko strzyżony trawnik. Wymaga natomiast kompetentnego zarządzania siedliskiem wilgotnym i przestrzenią publiczną jednocześnie.
Nie sposób również pominąć faktu, że Miasto w ostatnich latach ponosiło nakłady finansowe na poprawę infrastruktury tego parku. W 2024 r. przebudowano schody terenowe od strony ul. Kulisiewicza oraz ciąg prowadzący do mostku, wymieniano również elementy wyposażenia, a następnie realizowano kolejne przedsięwzięcia rekreacyjne.
Powstaje zatem zasadnicze pytanie o racjonalność gospodarowania środkami publicznymi: jaki sens ma inwestowanie pieniędzy mieszkańców w modernizację infrastruktury parku, jeżeli równocześnie jego podstawowe utrzymanie zostaje doprowadzone do stanu wywołującego masowe skargi użytkowników?
Nie jest to przypadek odosobniony.Problem Parku nad Krępicą należy niestety rozpatrywać również w szerszym kontekście widocznego w bieżącym sezonie pogorszenia standardu utrzymania szeregu miejskich terenów zieleni.
Mieszkańcy kolejnych osiedli zwracają uwagę na nadmierne zachwaszczenie, niekoszone powierzchnie, zaniedbane ciągi piesze, brak odpowiedniego cięcia i pielęgnacji roślinności oraz obniżenie standardu czystości terenów publicznych.
Dlatego przypadek Parku nad Krępicą nie może zostać załatwiony kolejnym komunikatem o „trudnych warunkach terenowych”. Konieczna jest odpowiedź na pytanie, czy mamy do czynienia z jednostkowym problemem pogodowym, czy też z systemowym problemem organizacji, wykonawstwa i nadzoru nad utrzymaniem zieleni w Kaliszu.
W związku z powyższym proszę o udzielenie precyzyjnej odpowiedzi na następujące pytania:
1. Jaki podmiot jest obecnie odpowiedzialny na podstawie umowy z Miastem Kaliszem za bieżące utrzymanie i pielęgnację Parku nad Krępicą? Proszę podać nazwę wykonawcy, numer umowy, datę jej zawarcia, okres obowiązywania oraz rejon utrzymaniowy, w którego granicach znajduje się park.
2. Czy podmiotem odpowiedzialnym za utrzymanie Parku nad Krępicą jest obecnie Spółdzielnia Socjalna „Zielony Kalisz”? Jeżeli tak, proszę wskazać dokładny zakres jej obowiązków dotyczących tego terenu.
3. Jeżeli Park nad Krępicą wchodzi w zakres jednego z rejonów powierzonych Spółdzielni Socjalnej „Zielony Kalisz”, proszę wskazać wartość całej umowy oraz wartość prac przewidzianych dla Parku nad Krępicą, o ile została ona wyodrębniona w formularzu cenowym lub kosztorysie.
4. Proszę przedstawić pełny wykaz czynności przewidzianych do wykonania w Parku nad Krępicą w 2026 r., ze wskazaniem ich jednostek miary, powierzchni, wymaganej krotności oraz terminów wykonywania.
5. Ile koszeń przewidziano dla poszczególnych powierzchni Parku nad Krępicą w roku 2026 i ile koszeń faktycznie wykonano do dnia udzielenia odpowiedzi na niniejszą interpelację?
6. Proszę wskazać daty wykonania wszystkich dotychczasowych koszeń na terenie parku w 2026 r. oraz daty ich odbioru przez pracowników Urzędu Miasta Kalisza.
7. Kiedy po raz ostatni przed publikacją materiału „Faktów Kaliskich” przedstawiciel Wydziału Gospodarki Komunalnej i Ochrony Środowiska przeprowadził kontrolę terenową całego Parku nad Krępicą?
8. Kto personalnie, ze wskazaniem stanowiska służbowego, odpowiada po stronie Urzędu Miasta Kalisza za kontrolę realizacji umowy dotyczącej tego rejonu?
9. Czy z przeprowadzonych kontroli sporządzane są protokoły, notatki, dokumentacja fotograficzna lub inne dokumenty potwierdzające stan terenu i jakość wykonywanych prac?
10. Czy w 2026 r. stwierdzono jakiekolwiek przypadki niewykonania albo nienależytego wykonania prac w Parku nad Krępicą? Jeżeli tak, proszę wskazać daty, rodzaj uchybienia oraz sposób reakcji Zamawiającego.
11. Czy wykonawca otrzymał wezwania do poprawy, polecenia wykonania prac, ostrzeżenia lub inne pisemne uwagi dotyczące Parku nad Krępicą?
12. Czy w związku ze stanem Parku nad Krępicą Miasto naliczyło albo zamierza naliczyć wykonawcy kary umowne, zastosować potrącenia wynagrodzenia bądź odmówić odbioru niewykonanych prac?
13. Jeżeli mimo stanu widocznego na fotografiach i opisanego przez mieszkańców Miasto nie stwierdziło nienależytego wykonania umowy, proszę o wskazanie, jaki konkretnie standard utrzymania terenów zieleni uznawany jest obecnie przez Miasto Kalisz za należyte wykonanie usługi.
14. Czy Miasto posiada dokumentację potwierdzającą, że w okresie poprzedzającym obecny stan warunki gruntowe rzeczywiście uniemożliwiały wykonanie koszenia? Czy wykonywano pomiary wilgotności gruntu, oględziny terenowe lub sporządzano dokumentację fotograficzną?
15. Na podstawie jakich konkretnie przesłanek technicznych stwierdzono, że wjazd sprzętu na teren parku jest niemożliwy? Jakiego rodzaju sprzęt przewidywał wykonawca do realizacji prac?
16. Czy Miasto lub wykonawca rozważyli zastosowanie sprzętu lekkiego, kosiarek o niskim nacisku jednostkowym, kos spalinowych, kosiarek samojezdnych przystosowanych do terenów trudnych albo wykonywanie koszenia części powierzchni ręcznie?
17. Jeżeli odpowiedź brzmi „nie”, proszę wyjaśnić, dlaczego sposób organizacji usług utrzymaniowych nie został dostosowany do znanych od ponad ćwierćwiecza warunków hydrologicznych tego parku.
18. Proszę wskazać, w jaki sposób podmokłość gruntu uniemożliwia pracownikom wykonawcy sprzątanie schodów, alejek, ławek i koszy na śmieci, skoro czynności te nie wymagają wjazdu ciężkiego sprzętu na grząskie powierzchnie trawiaste.
19. W jaki sposób podmokłość gruntu uniemożliwia bieżące usuwanie połamanych gałęzi i konarów z miejsc dostępnych dla użytkowników parku?
20. Czy dokonywana była w 2026 r. kontrola stanu bezpieczeństwa drzew w Parku nad Krępicą, w szczególności w bezpośrednim sąsiedztwie alejek, schodów, urządzeń rekreacyjnych i miejsc wypoczynku?
21. Czy obecne pozostawienie wysokiej roślinności jest elementem formalnie przyjętej koncepcji ekstensywnego utrzymania zieleni, czy wynika wyłącznie z niewykonania zabiegów pielęgnacyjnych?
22. Jeżeli jest to świadoma ekstensyfikacja, proszę przedstawić dokument określający granice stref ekstensywnych, częstotliwość ich koszenia, cele przyrodnicze oraz standard utrzymania obrzeży, ciągów komunikacyjnych i miejsc rekreacyjnych.
23. Czy przed ograniczeniem koszenia na tym terenie wykonywano inwentaryzację siedliskową lub przyrodniczą pozwalającą stwierdzić, że pozostawienie obecnej roślinności rzeczywiście przynosi mierzalne korzyści dla bioróżnorodności?
24. Ile zgłoszeń, skarg i interwencji mieszkańców dotyczących stanu Parku nad Krępicą wpłynęło do Urzędu Miasta w 2025 i 2026 r.?
25. Jakie konkretne działania podjęto po tych zgłoszeniach i jaki był średni czas reakcji służb miejskich?
26. Czy Prezydent Miasta uważa stan Parku nad Krępicą przedstawiony w opublikowanej dokumentacji fotograficznej za zgodny ze standardem należytego utrzymania terenu zieleni miejskiej?
27. Jeżeli nie — kto ponosi odpowiedzialność za dopuszczenie do takiego stanu i jakie konsekwencje organizacyjne, służbowe lub kontraktowe zostaną wyciągnięte?
28. Jeżeli za teren odpowiada Spółdzielnia Socjalna „Zielony Kalisz”, proszę wskazać, jakie konsekwencje finansowe i umowne Miasto zamierza zastosować wobec spółdzielni za ewentualne niewykonanie lub nienależyte wykonanie powierzonych czynności.
29. Ile łącznie kar umownych naliczono Spółdzielni Socjalnej „Zielony Kalisz” od początku 2026 r. w ramach wszystkich umów dotyczących utrzymania zieleni miejskiej, a jaka była suma tych kar?
30. Ile razy w 2026 r. pracownicy WGOŚ odmówili odbioru albo zakwestionowali jakość prac wykonywanych przez tę spółdzielnię?
31. Czy wobec powtarzających się publicznych sygnałów dotyczących jakości utrzymania terenów miejskich Prezydent zamierza przeprowadzić kompleksowy audyt realizacji umów dotyczących utrzymania zieleni, obejmujący kontrolę terenową wszystkich rejonów, porównanie faktycznie wykonanych prac z harmonogramami oraz weryfikację dokonanych odbiorów i płatności?
32. Czy Prezydent zamierza polecić niezwłoczne uporządkowanie Parku nad Krępicą, w szczególności oczyszczenie schodów i alejek, usunięcie zalegających gałęzi i konarów, kontrolę małej architektury oraz wykonanie niezbędnych prac pielęgnacyjnych w miejscach, gdzie pozwalają na to warunki gruntowe?
33. W jakim konkretnym terminie mieszkańcy mogą oczekiwać doprowadzenia Parku nad Krępicą do standardu odpowiadającego funkcji miejskiego parku, a nie terenu pozostawionego bez widocznej bieżącej opieki?
Na zakończenie chcę podkreślić, że nikt rozsądny nie oczekuje, aby dolina Krępicy została zamieniona w intensywnie koszony, sterylny trawnik. Walory przyrodnicze tego miejsca są jego ogromną wartością i powinny być chronione. Jednak ochrona przyrody i właściwe zarządzanie krajobrazem nie są synonimami zaniechania.
Współczesne utrzymanie terenów zieleni polega na umiejętnym pogodzeniu procesów przyrodniczych z bezpieczeństwem, estetyką, dostępnością oraz funkcją społeczną przestrzeni. Park nad Krępicą powstał właśnie na trudnym, zalewowym terenie i przez ponad ćwierć wieku warunki te nie przekreślały możliwości jego funkcjonowania.
Dlatego tłumaczenie obecnego stanu wyłącznie „podmokłością” jest dla mieszkańców trudne do zaakceptowania.
Jeżeli ciężki sprzęt nie może wjechać — należy zastosować lżejszy. Jeżeli części terenu nie można w danym momencie wykosić — należy wykosić te, które można. Jeżeli trawa ma pozostać wysoka ze względów przyrodniczych — powinno to wynikać z koncepcji utrzymania, a nie z braku pielęgnacji. A schody, alejki, ławki, kosze, połamane gałęzie i bezpieczeństwo użytkowników nie mają żadnego związku z argumentem o grząskim gruncie.
Mieszkańcy Kalisza mają prawo oczekiwać nie tylko nowych inwestycji i kolejnych zapowiedzi, ale przede wszystkim rzetelnego utrzymania tego, co już za publiczne pieniądze powstało.
Park nad Krępicą był przez lata jednym z najbardziej charakterystycznych terenów rekreacyjnych osiedla Korczak. Nie powinien stać się symbolem bezradności miejskich służb i nieskutecznego nadzoru nad wykonawcami.
Proszę o udzielenie odpowiedzi odrębnie na każde z postawionych powyżej pytań oraz o niełączenie odpowiedzi poprzez ogólne odesłanie do zapisów umowy.